Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы 2010 жылғы 15 шілдедегі no 339-IV Заңының 66-бабының 2-тармағына, сондай-ақ Әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын) сертификаттау Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 24 ақпандағы № 187 бұйрығымен бекітілген «Әуеайлақтардың (тікұшақ айлақтарының) жарамдылығын сертификаттау және оларға сертификат беру қағидаларына» 2-тармағына сәйкес:
Азаматтық авиация пайдаланатын әуеайлақтар (тікұшақ айлақтары), сондай-ақ бірлесіп пайдаланылатын және орналастырылатын әуеайлақтар сертификаттауға жатады, оларда:
1) халықаралық ұшу;
2) әуе кемелерінің кез келген типінде тұрақты жолаушылар рейстері;
3) осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілгендерден басқа, жолаушылар орындарының саны жиырмадан асатын жолаушылар әуе кемелерінің ұшуы;
4) ең жоғары ұшу массасы бес мың жеті жүз килограмнан асатын әуе кемелерінің коммерциялық ұшуы;
5) жолаушылар әуе кемелерінің түнгі уақытта ұшуы;
6) жолаушыларды ашық теңіздегі жылжымайтын немесе қалқымалы объектілерге (теңіз кемелеріне, қондырғыларға) тасымалдауға арналған әуе кемелерінің ұшуы орындалады.
Жоғарыда аталған ұшулар орындалмайтын әуеайлақтар (тікұшақ айлақтары) сертификаттауды талап етпейді. Алайда мұндай әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын) әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының өтінімі бойынша сертификаттауға жол беріледі.
Сертификаттау мақсаттары үшін тармақшаларда көрсетілген ұшулар 2), 3), 4), 5) коммерциялық әуе тасымалына жатады.

Әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын) сертификаттау Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 24 ақпандағы № 187 бұйрығымен бекітілген «Әуеайлақтардың (тікұшақ айлақтарының) жарамдылығын сертификаттау және оларға сертификат беру қағидаларына» (бұдан әрі – Қағидалар) сәйкес жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы 2010 жылғы 15 шілдедегі no 339-IV Заңының (бұдан әрі – Заң) 16-бабының 3-тармағына сәйкес әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын) сертификаттауды азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым жүзеге асырады.
"Қазақстанның авиациялық әкімшілігі" АҚ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 25.07.2019 ж. № 530 қаулысы бойынша азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым болып белгіленді.

Заңның 66-бабының 3-тармағына сәйкес сертификатталатын әуеайлақ (тікұшақ айлағы) әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы оның жарамдылығы туралы сертификат алғаннан кейін пайдалануға жіберіледі.

Сертификат бес жылға дейін беріледі, жарамдылық мерзімі аяқталғаннан кейін сертификат жарамсыз болып саналады.

Сертификаттау саласы Нақты әуеайлаққа қолданылатын нормативтік базада көзделген барлық тиісті техникалық талаптардың орындалуын бағалауды қамтиды.
Тиісті техникалық талаптар сертификаттау талаптарын қалыптастыратын Қазақстан Республикасының келесі нормативтік актілерінде баяндалған:
1. Әуелақтардың (тікұшақ алаңдарының) жарамдылық сертификатын беру және сертификаттау ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 24 ақпандағы № 187 бұйрығымен бекітілген.
2. Азаматтық авиация әуелақтарының (тікұшақ алаңдарының) пайдалану жарамдылығына қойылатын нормалар, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 31 наурыздағы № 381 бұйрығымен бекітілген.
3. Азаматтық авиацияда әуелақтық қамтамасыз ету ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 7 қазандағы № 978 бұйрығымен бекітілген.
4. Қазақстан Республикасында азаматтық авиацияның ұшуларын электр жарықтық және техникалық қамтамасыз ету ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 26 наурыздағы № 350 бұйрығымен бекітілген.
5. Қазақстан Республикасында азаматтық әуе кемелерінің ұшуларына құстар мен басқа жануарлардан туындайтын қауіптерді басқару ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 26 наурыздағы № 323 бұйрығымен бекітілген.
6. Қазақстан Республикасының әуежайларында ұшуларға авариялық-құтқару қамтамасыз ету ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 26 наурыздағы № 325 бұйрығымен бекітілген.
7. Қазақстан Республикасының әуежайларында арнайы автокөлік жұмысын ұйымдастыру ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 26 наурыздағы № 327 бұйрығымен бекітілген.
8. Азаматтық әуе кемелерін авиациялық жанар-жағармай материалдарымен қамтамасыз ету ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 24 ақпандағы № 190 бұйрығымен бекітілген.
9. Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету ережелері, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 420 бұйрығымен бекітілген.
10. Азаматтық авиация ұшу қауіпсіздігі бағдарламасы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 11 наурыздағы № 136 қаулысымен бекітілген.
11. Азаматтық әуе кемелерін пайдалану, әуежайларда қызмет көрсету, әуе қозғалысын басқару, әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету және авиациялық оқу орталықтарының ұшу қауіпсіздігін басқару жөніндегі үлгі нұсқаулықтар, Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 28 наурыздағы № 173 бұйрығымен бекітілген.
12. Әуелақтардың (тікұшақ алаңдарының) азаматтық әуе кемелерін пайдалануға жарамдылық нормаларына сәйкестігін бағалау әдістемесі, Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 31 наурыздағы № 376 бұйрығымен бекітілген.

Сертификаттау саласы келесі аспектілерді қамтиды:
1. Әуеайлақ (тікұшақ айлағы)пайдаланушысын ұйымдастыру және басқару жүйесі:
1) заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес әуеайлақта (тікұшақ айлағында) қызметті қамтамасыз ету үшін қажетті қаржы қаражатын бөлу жөніндегі өкілеттіктері бар жауапты (бірінші) басшы. Жауапты басшы әуеайлақта (тікұшақ айлағында) қызметті басқарудың тиімді жүйесін ұйымдастыруды және қолдауды қамтамасыз етеді;
2) әуеайлақтағы (тікұшақ айлағындағы) өндірістік қызметті басқару мен бақылауға және әуеайлақ (тікұшақ айлағы) объектілеріне, арнайы техникаға, қондырғылар мен жабдықтарға техникалық қызмет көрсетуге және жөндеуге жауапты басшы(лар) (бұдан әрі – техникалық директорлар);
3) ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесін әзірлеуге, қолдауға және күнделікті әкімшілендіруге жауапты ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инспектор (менеджер). Ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инспектор (менеджер) ұйымның кез келген басшыларынан тәуелсіз болып табылады және ұшу қауіпсіздігі мәселелері жөніндегі ұйымның жауапты басшысына және басшыларына тікелей қол жеткізе алады, жауапты басшыға тікелей бағынады;
4) қызмет, бөлімше, ауысым бастықтары, олардың саны ұйымдық құрылымы мен персонал санын ескере отырып, қызмет көлеміне, міндеттері мен міндеттеріне сәйкес келеді;
5) әуеайлақты (тікұшақ айлағын) жеткілікті мөлшерде пайдалануды және техникалық қызмет көрсетуді орындайтын пайдалану персоналы;
6) заңнамада белгіленген талаптарға сәйкес қызметті жүзеге асыру үшін мамандардың жеткіліктілігін растайтын ұйымдық құрылым, штат кестесі;
7) Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2013 жылғы 28 қыркүйектегі № 764 бұйрығымен бекітілген ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысатын авиация персоналын кәсіптік даярлаудың үлгілік бағдарламаларына сәйкес келетін әуеайлақтың (әуеайлақтың) объектілеріне, құралдары мен жабдықтарына пайдалану қызметін, техникалық қызмет көрсетуді, әуеайлақтағы қызметті басқаруды жүзеге асыратын персоналдың құзыретін даярлау және бағалау жүйесі;
8) жағдайы қауіпсіздік талаптарына жауап беретін әуеайлақ (тікұшақ айлағы) объектілерін пайдалануды және оларға техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыру үшін техникалық құралдардың, жабдықтардың, арнайы техниканың, ғимараттар мен үй-жайлардың, жеке қорғану құралдарының қажетті санының өндірістік базасын қамтамасыз ету қажетті міндеттер мен функцияларды тиімді орындауға мүмкіндік береді;
9) құжаттаманы басқару жүйесі;
10) ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесі;
11) әуеайлақ қызметіне жататын аэронавигациялық деректер мен аэронавигациялық ақпараттың сапасын басқару жүйелері;
12) сертификаттау талаптарының, әуеайлақта (тікұшақ айлағында) белгіленген қағидалар мен рәсімдердің сақталуын ішкі бақылау жүйесі, әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушының өзі де, әуеайлақта (тікұшақ айлағында) қызметін жүзеге асыратын бөгде және мердігер ұйымдар да;
13) егер әуеайлақтың жарамдылық сертификатының қолданылу саласына кіретін әуеайлақ пайдаланушысы қызметінің бір бөлігін мердігер ұйымдар (әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) объектілеріне, жабдықтары мен арнайы техникасына техникалық қызмет көрсету және жөндеу, аэронавигациялық деректерді жинау, персоналды оқыту, ұшуларды авариялық-құтқару қамтамасыз ету, әуеайлақ объектілерін жобалау) жүзеге асыратын болса, мердігер ұйымдармен келісімдер; әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысы әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) барлық пайдаланушыларының, оның ішінде әуеайлақта (тікұшақ айлағында) ұшуларға немесе әуе кемелеріне қызмет көрсету жөніндегі өз қызметін дербес жүзеге асыратын ұйымдардың әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының талаптарын сақтауын қамтамасыз етуге тиіс болатын әуеайлақ (тікұшақ айлағы) қауіпсіздігіне әсер ететін іс-қимылдарды үйлестіруі, ұшу қауіпсіздігіне қатысты. Әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы осындай сақтауды бақылайды.
2. Азаматтық авиация әуеайлақтарының объектілеріне физикалық және техникалық сипаттамалар
3. Пайдалану рәсімдері:
1) әуеайлақ деректері және оларды ұсыну;
2)әуеайлақта (тікұшақ айлағында) авариялық жағдай болған жағдайда іс-шаралар жоспары;
3)іздеу-құтқару және өртке қарсы қызмет (RFF) атқаратын қызметі;
4) жұмыс алаңын инспекциялау;
5) жұмыс алаңына техникалық қызмет көрсету;
6) қар мен мұздан және басқа да қауіпті метеорологиялық жағдайлардан қорғау;
7) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) көрнекі құралдары мен электр жүйелері;
8) әуеайлақта (тікұшақ айлағында) жұмыстар жүргізу кезінде ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
9) перрондағы қызметті ұйымдастыру;
10) перрондағы қызметтің қауіпсіздігін басқару;
11) көлік құралдарын Жұмыс алаңында пайдалану;
12) құстар мен өзге де жануарлар тудыратын қауіптерді басқару;
13) кедергілерді бақылау;
14) қозғалу қабілетін жоғалтқан ұшақты алып тастау;
15) көру мүмкіндігі шектеулі жағдайларда ұшу;
16) әуежай инфрақұрылымын және жерді пайдалануды дамытудың егжей-тегжейлі кезеңдерін және оны іске асыру жоспарын қоса алғанда, басым міндеттердің тізбесін қамтитын кемінде 5 жылға бекітілген Бас даму жоспары (халықаралық әуежай үшін). Бас жоспарды әуеайлақ пайдаланушысы экономикалық орындылығы туралы ақпарат, тасымалдау болжамдары, атап айтқанда, әуе кемелерін пайдаланушылар қоятын ағымдағы және болашақ талаптар негізінде әзірлейді, сондай-ақ әуеайлақтағы (халықаралық әуе тасымалдарына қызмет көрсететін әуеайлақтар үшін)әуе қозғалысының көлемі ескеріле отырып, мерзімді түрде қайта қаралады.
Жоғарыда аталған сертификаттау саласына қатысы бар және әуеайлақтың (тікұшақ айлағының), оның құрылыстарының, қызметтерінің, жабдықтарының, пайдалану рәсімдерінің, ұйымдастырушылық және басқарушылық құрылымының орналасуын айқындайтын барлық ақпарат, оның ішінде ҰҚБЖ әрбір сертификатталатын әуеайлақ (тікұшақ айлағы) бойынша әуеайлақ жөніндегі нұсқаулықта қамтылуға тиіс.
Егер әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы жоғарыда аталған сертификаттау саласы қамтитын кейбір мәселелер үшін жауапты болмаса, әуеайлақ жөніндегі басшылықта әрбір осындай мәселеге қатысты жауапты Тараптардың іс-қимылдарын үйлестіру ережелері мен тәртібі нақты айтылуы тиіс.

Әуеайлақты (тікұшақ айлағын)сертификаттауға өтінім беру
Әуеайлақты (тікұшақ айлағын) ашқан кезде және бастапқы сертификаттау алдында сертификаттауға өтінім бергенге дейін кемінде екі ай бұрын әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) сертификаттау және жарамдылық сертификатын беру қағидаларында регламенттелгендей және Заңның 67-бабына сәйкес "Қазақстанның авиациялық әкімшілігі" АҚ-ға компанияның ресми бланкісінде еркін түрде өтініш жолдайды. пайдаланушының уәкілетті басшысы қол қойған нысанда:
1)әуеайлақ (тікұшақ айлағы) орналасқан жер учаскесіне немесе басқа объектіге құқық (тұрақты немесе уақытша өтеулі жер пайдалану) туралы құқық белгілейтін құжаттың көшірмелері;
2) әуеайлаққа (тікұшақ айлағына) меншік құқығын немесе меншік құқығын растайтын құжаттардың көшірмелері (сатып алу-сату шарты, қабылдау-тапсыру актісі, балансқа беру туралы бұйрық, меншік құқығы, мүліктік жалдау, сенімгерлік басқару және т. б.);
3) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) техникалық сипаттамалары, географиялық координаттары және орналасқан жері (елді мекені) туралы ақпарат.
Сертификаттаудан өту үшін әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы әуеайлақтың орналасқан жері, құралдары, қызметтері, жабдықтары, пайдалану рәсімдері, ұйымдастырушылық құрылымы және ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесін қоса алғанда, басшылық туралы барлық қажетті ақпаратты қамтитын әуеайлақ бойынша басшылықты әзірлейді және "Қазақстанның авиациялық әкімшілігі" АҚ-ға келісуге ұсынады. Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) бойынша басшылықтың мазмұнына қойылатын талаптар әуеайлақты (тікұшақ айлағын) сертификаттау және жарамдылық сертификатын беру қағидаларында келтірілген, М. А. бұйрығымен бекітілген. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 24 ақпандағы № 187 бұйрығымен бекітілген
Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) бастапқы сертификатталған жағдайда әуеайлақ (тікұшақ айлағы) бойынша басшылық "Қазақстанның авиациялық әкімшілігі" АҚ-ға сертификаттауға өтінім берілгенге дейін кемінде екі ай бұрын талдау және тексеру үшін, басшылықта ұсынылған деректерге талдау жүргізу және қажет болған жағдайда әуеайлақ пайдаланушысынан қосымша ақпарат сұрату үшін ұсынылады.
Осылайша, сертификаттық тексеру кезінде әуеайлақ (тікұшақ айлағы) бойынша басшылықты уәкілетті ұйым қарауы және келісуі және пайдаланушы сертификаттауға өтінімге қоса беруі тиіс.
Әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) жарамдылығын сертификаттау мемлекеттік көрсетілетін қызмет болып табылады және мынадай рәсімдерді көздейді:
1) портал арқылы өтініш берушінің уәкілетті ұйымға сертификаттау талаптарына сәйкестігін растайтын құжаттары бар өтінім беруі;
2) Уәкілетті ұйымның әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) жарамдылығын сертификаттауды жүргізуге өтінімі бойынша алдын ала бағалау және шешім қабылдауы;
3) сертификаттық тексеруге дайындық;
4) Уәкілетті ұйым комиссиясының әуеайлаққа барып сертификаттық зерттеп-қарау жүргізуі;
5) E-license электрондық порталы арқылы сертификаттау нәтижелері бойынша актіні дайындау, әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) жарамдылық сертификатын беру немесе беруден бас тарту.
Сертификаттауға өтінімді әуеайлақтың (тікұшақ айлағының)пайдаланушысы ғана бере алады
Өтінім электрондық E-license жүйесі арқылы беріледі. Өтінім нысаны Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің м.а. 2015 жылғы 24 ақпандағы № 187 бұйрығымен бекітілген әуеайлақты (тікұшақ айлағын) сертификаттау және жарамдылық сертификатын беру қағидаларына 4-қосымшада келтірілген.

Әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын)пайдаланушылардың ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесіне қойылатын талаптар
Заңның 64 - бабының 3-тармағына сәйкес сертификатталған әуеайлақтың (тікұшақ айлағының), азаматтық авиация әуежайының пайдаланушысы жүзеге асырылатын әуежай қызметінің көлемі мен күрделілігіне сәйкес келуге тиіс ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесін (бұдан әрі – ҰҚБЖ) енгізуге міндетті.
Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының ҰҚБЖ төрт компоненттен тұруы тиіс:
- ұшу қауіпсіздігі саласындағы саясат;
- ұшу қауіпсіздігін басқару;
- ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- ұшу қауіпсіздігін насихаттау.
Аталған компоненттер азаматтық әуе кемелерін пайдаланушылардың ұшу қауіпсіздігін басқару жөніндегі үлгілік нұсқаулықтардың талаптарына сәйкес, әуежайларда, әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде, әуе кемелеріне, Азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталықтарына техникалық қызмет көрсету кезінде, қызметі Қызмет көрсету барысында әуе кемелерінің ұшуын орындаумен байланысты, көлік министрінің бұйрығымен бекітілген 12 элементтен тұруы тиіс. 2011 жылғы 28 наурыздағы № 173.
Әуеайлақтың ҰҚБЖ әуеайлақтың ауқымына, сондай-ақ ұсынылатын қызмет көрсету деңгейі мен күрделілігіне сәйкес келуі тиіс.
Әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы әуеайлақ (тікұшақ айлағы) жөніндегі нұсқаулықтың тиісті бөлімінде немесе бірінші (жауапты) басшы бекітетін ҰҚБЖ (ҰҚБЖН) бойынша жеке басшылықта ҰҚБЖ сипаттамасын береді.
Уәкілетті ұйым әуеайлақ (тікұшақ айлағы) немесе ҰҚБЖН бойынша басшылықтың тиісті бөлімін қарау, оны тексеру және қабылдау жолымен ҰҚБЖ қабылдауды орындайды, ол үшін әуеайлақты пайдаланушы сертификаттық зерттеп-қарауға дейін әуеайлақ бойынша басшылықты немесе ҰҚБЖН-ны азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның келісуіне жібереді.
Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысын сертификаттау кезінде уәкілетті ұйым әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының ҰҚБЖ белгіленген талаптарға сәйкес құжатталғанын тексереді, барлық авиациялық қызметті қамтиды және сертификаттық тексеру барысында ҰҚБЖ енгізілуін тексереді.
Жаңа әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушыны бастапқы сертификаттау кезінде оны енгізудің талап етілетін мерзімдерін ескере отырып, ҰҚБЖ -ны толық көлемде енгізуге жол беріледі, алайда әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы кемінде мынадай мәселелерді қамтамасыз етеді:
1) әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының бірінші басшысы бекіткен және ұйымның ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты міндеттемелерін көрсететін ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласында саясат бар;
2) бірінші басшының ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапкершілігі бекітілген,
3) Өндірістік қызметтерге (бірінші басшының ұшу қауіпсіздігі жөніндегі орынбасары, ұшу қауіпсіздігі инспекторы және қызметтердің басшылары) тәуелсіз ҰҚБЖ әзірлеуге, енгізуге және басқаруға жауапты қызмет басшысы деңгейінен кем емес лауазымды тұлға тағайындалған;;
4) ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін міндеттер мен жауапкершілік бірінші басшыны қоса алғанда, әрбір қызметкердің лауазымдық нұсқаулықтарында бекітіледі;
5) әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы мыналарды көздейтін қағидаларды әзірледі:
персонал мен қосалқы мердігерлер оқиғалар туралы мәліметтерді ұсынады және оларға осындай мәліметтерді ұсынуға мүмкіндік беретін рәсімдердің сипаттамасы бар;
инциденттер талданады және содан кейін қабылданған әрекеттерге бақылау жасалады;
есептер мен инциденттерді талдау нәтижелерін сақтау қамтамасыз етіледі;
оқиғалар туралы мәліметтер уәкілетті ұйымға және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті органға хабарланады;
басқа серіктестермен іс-қимылды үйлестіру қамтамасыз етіледі;
6) әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы әуе кемелерімен ұшуды қауіпсіз жүргізу үшін қауіп төндіретін факторларды айқындау, талдау және бағалау, сондай-ақ осындай қауіпті азайту жөніндегі тиісті іс-шараларды жүзеге асыру қағидаларын әзірледі;
7) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы әуеайлақта (тікұшақ айлағында) кез келген өзгеріс болған жағдайда оның ұшу қауіпсіздігі үшін салдары талданатын және орын алуы мүмкін туындайтын қауіпті факторлар санамаланатын қағидаларды әзірледі. Қағидаларда талдау жүргізу, бақылау рәсімдері және талдау жүргізу өлшемшарттарын қоса алғанда, қауіпті факторларды жою бойынша қабылданатын шаралар бойынша жауапты тұлғалар айқындалады. Осы бағалаулардың нәтижелері жазылады және сақталады;
8) әуеайлақты (тікұшақ айлағын) пайдаланушы ықтимал кемшіліктерді талдай алуы үшін ұшу қауіпсіздігінің өлшемшарттарын көрсететін ұшу қауіпсіздігі жай-күйінің өзінің көрсеткіштерін белгілейді және бақылайды.
9) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы тексерушілерді даярлау бағдарламасын қамтитын ұшу қауіпсіздігінің жағдайын тексеру бағдарламасын әзірледі;
10) әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы ұшу қауіпсіздігіне қатысты ақпаратты тарату процесін әзірледі.
Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының ҰҚБЖ бастапқы сертификаттау барысында әзірлеу және енгізу сатысында болуы мүмкін және толық көлемде тартылмауы мүмкін болғандықтан, ҰҚБЖ тиімділігі тұрақты қадағалау процесінде бағаланатын болады.
ҰҚБЖ -мен байланысты талаптар сертификаттау саласына кіретін мәселелерге қатысты әуеайлақ (тікұшақ айлағы) пайдаланушысының қосалқы мердігерлеріне де жатады.
Бұрын сертификаттық тексерулер мен тексерулер жүргізілген жағдайда, тексеру алдыңғы тексерулердің нәтижелерін және қажет болған жағдайда тиісті түзету әрекеттерін ескереді.
Әуеайлақтың (тікұшақ айлағының) пайдаланушысы әуеайлақтың барлық пайдаланушыларының, оның ішінде жерүсті қызмет көрсету агенттіктерінің және әуеайлақта ұшуларға немесе әуе кемелеріне қызмет көрсету жөніндегі өз қызметін дербес жүзеге асыратын басқа да ұйымдардың әуеайлақ пайдаланушысының ұшу қауіпсіздігіне қатысты ҰҚБЖ талаптарын сақтауын қамтамасыз етуге тиіс. Әуеайлақты пайдаланушы осындай сақтауды бақылайды.